Wraz z narastającym kryzysem gospodarczym oraz rosnącym zadłużeniem zagranicznym (około 24 miliardy dolarów) usytuowanie gospodarcza Polski pogarszała się. 1 lipca 1980 roku władze ogłosiły podwyżkę cen żywności. Było to bezpośrednim impulsem do wybuchu po przyjacielsku przebiegającego buntu społecznego. Strajki robotnicze wybuchły w środku lipcu 1980 w środku Lublinie, do wnętrza połowie sierpnia na Wybrzeżu, obejmując sukcesywnie nieuszkodzony kraj, w sumie z kopalniami węgla na Górnym Śląsku.
Wydarzenia tamtego okresu historii Polski określa się mianem Lipiec 1980 Sierpień 1980. 14 sierpnia wybuchł strajk do wnętrza Stoczni Gdańskiej w środku Gdańsku. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który zrzeszał strajkujące zakłady na terenie całej Polski. Efektem strajku dotychczasowy Porozumienia sierpniowe podpisane w środku Szczecinie, Gdańsku także Jastrzębiu-Zdroju. W porozumieniu znalazły się postulaty ekonomiczne, tymczasem też polityczne, z których najważniejszym było kreacja Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność".
Władze komunistyczne, nie mogąc sądzić na bezpośrednie zapomoga ze strony Kremla poddany żądaniom strajkujących. W wrześniu 1980 roku, na VI Plenum PZPR, wobec presją wydarzeń zobligowany do ustąpienia został I sekretarz KC Edward Gierek, którego na tym stanowisku zastąpił Stanisław Kania. W partii tworzyły się różne frakcje, które ewentualnie przyjmowały twarde urząd licząc na interwencję radziecką na rzecz stłumienia kontrrewolucji czyli w wyższym stopniu umiarkowane, które liczyły na stopniowe "obłaskawienie" również rozbiórka tworzącej się opozycji społecznej.
W pewnej fazie akcji strajkowej, robotnicy uzyskali znaczące poparcie, ze strony grupy dysydentów zwłaszcza związanych z KOR-em. Doradcami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego (MKS) w środku Gdańsku byli pośród innymi: Lech Kaczyński, Bronisław Geremek, Tadeusz Mazowiecki, Andrzej Wielowieyski.
Okres od momentu powstania plus rejestracji związku zawodowego "Solidarność" do wprowadzenia stanu wojennego był ogromnie burzliwy. Był to miesiączkowanie wytężonej aktywności społecznej plus politycznej milionowych rzesz Polaków, który zaowocował powstaniem szerokiego, obejmujące różne warstwy środowiska, ruchu społecznego skupionego wokół Solidarności. Było to gremialne przeciwstawienie się systemowi komunistycznemu. W zdecydowanej większości zakładów pracy (oprócz jednostek zmilitaryzowanych) powstawały komórki wolnych związków zawodowych, zaś prorządowe związki zostały spychane na oddalony plan. Wkrótce powstała "Solidarność Rolnicza", i podobnie przedstawienie środowisk studenckich - "Niezależne Zrzeszenie Studentów" (NZS).
Władze próbowały przeciwstawiać się dodatkowo zmniejszyć prędkość ewolucja ruchu społecznego. Działacze byli aresztowani, nasilała się propaganda skierowana przeciwko Solidarności. Po stronie związku też pojawiały się grupy nie wahające się zanim konfrontacją. W okresie napięcia, bliskiego konfrontacji 10 listopada 1980 roku doszło do rejestracji NSZZ Solidarność. Powstał Tygodnik Solidarność, którego pierwszym redaktorem naczelnym został Tadeusz Mazowiecki.
Prawdopodobnie grudzień 1980 był pierwotnym terminem wprowadzenia stanu wojennego wewnątrz Polsce. Dzięki osobistym naciskom Zbigniewa Brzezińskiego zarządzanie Jimmy'ego Cartera ostrzegła Rosjan, że takie wpływ spotka się z natychmiastową ripostą USA.
Nieco uprzednio odbyła się druga proporcja Plenum KC na którym zdecydowano o zwołaniu nadzwyczajnego zjazdu PZPR.
W dniu 11 lutego 1981 roku generał Wojciech Jaruzelski, minister obrony narodowej, objął ponadto urząd premiera. W Sejmie apelował w środku swoim wystąpieniu o 90 spokojnych dni.
17 marca 1981 wewnątrz kraju plus pod polskich granicach przeprowadzono trening wojsk Układu Warszawskiego Sojuz-81, tudzież komuniści przyjęli szkolenie konfrontacyjny wobec Solidarności. Miała obszar tzw. wyzwanie bydgoska. Siły milicji pobiły trzech działaczy Solidarności (m.in. Jana Rulewskiego). Władze związku zażądały wyjaśnienia przyczyny również przebiegu zajść, grożąc przeprowadzeniem strajku generalnego. W wyniku mediacji prymasa Stefana Wyszyńskiego doszło do spotkania Lecha Wałęsy plus wicepremiera Rakowskiego. Zawarto porozumienie, które mówiło, że Solidarność odwołała strajk. W kwietniu Jaruzelski plus Kania udali się z wizytą do Moskwy. 7 kwietnia W kraju zakończyły się manewry Sojusz 81, pomimo tego radziecka życie wojskowa wewnątrz Polsce była poważnym zagrożeniem stłumienia siłą ruchu solidarnościowego. 12 maja 1981 roku zarejestrowano Niezależny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych Solidarność. Była to zrzeszenie reprezentująca transakcje rolników indywidualnych. Wywalczyli oni konstytucyjne zagwarantowanie prawa do indywidualnej własności ziemi.
IX Nadzwyczajny Zjazd PZPR do wnętrza lipcu 1981 r. potwierdził sytuacja bez wyjścia stateczny rządzącej partii także jej niezdolność do zasadniczych reform społeczno-gospodarczych.
W październiku 1981 I sekretarzem KC PZPR został Wojciech Jaruzelski. 13 grudnia 1981 Rada Państwa, nielegalnie (nawet wewnątrz rozumieniu prawa PRL, ponieważ nie mogła zabawiać decyzji wewnątrz trakcie sesji Sejmu) wprowadziła wcięcie militarny na obszarze całego kraju. Ukonstytuowała się Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego, której przewodniczącym został gen. Wojciech Jaruzelski. Rozpoczęło się wygłuszanie siłą dążeń niepodległościowych Polaków.